Uchwała KIO 17/18 - żądanie dokumentów w postępowaniach poniżej progów unijnych

Treść art. 26 ust. 2 Pzp, była już nie raz przyczyną wątpliwości, jak należy go interpretować. Dowodem na to są m.in. liczne orzeczenia KIO, co chyba nie najlepiej świadczy o przejrzystości tego przepisu.

"Jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8, zamawiający może wezwać wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym, nie krótszym niż 5 dni, terminie aktualnych na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 1".

Sformułowanie „może wezwać wykonawcę” często jest interpretowane w taki sposób, że pomimo wymienienia w SIWZ stosownych dokumentów potwierdzających np. brak podstaw wykluczenia, zamawiający ma uprawnienie (a nie obowiązek) ich żądania.

Zgodnie z uchwałą KIO 17/18 z 10 maja 2018 r. taki sposób interpretacji art. 26 ust. 2 Pzp jest niewłaściwy.

Skład orzekający stwierdził, że "Fakultatywny charakter wezwania należy rozumieć w ten sposób, że ustalenie konieczności wezwania do uzupełnienia określonych dokumentów uzależnione jest od decyzji zamawiającego, ale decyzja w tym zakresie musi być podjęta przed wszczęciem postępowania. Z chwilą ogłoszenia o zamówieniu musi być jasne, jakich dokumentów zamawiający będzie żądał od wykonawców. Od żądania dokumentów zamawiający nie może odstąpić na późniejszym etapie - przeciwna interpretacja godziłaby w podstawową zasadę udzielania zamówień publicznych - zasadę równości i równego traktowania wykonawców. Skoro Zamawiający w kontrolowanym postępowaniu określił katalog dokumentów, mających potwierdzić spełnienie warunków udziału w postępowaniu, to nie może na dalszym etapie postępowania odstąpić od ich żądania. Pogląd ten jednogłośnie prezentowany jest również w piśmiennictwie: "To, czy zamawiający skorzysta z uprawnienia do żądania złożenia dokumentów czy nie, powinno być w sposób jednoznaczny określone w ogłoszeniu o zamówieniu lub SIWZ. Jeśli zamawiający wskaże w ogłoszeniu lub w SIWZ, że będzie żądał złożenia określonych oświadczeń lub dokumentów od wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, to na etapie badania i oceny ofert nie będzie mógł odstąpić od wezwania do ich złożenia (tak też I. Skubiszak-Kalinowska, w: I. Skubiszak-Kalinowska, E. Wiktorowska, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2017, komentarz do art. 26). Przyjęcie przeciwnego stanowiska nie byłoby do pogodzenia z zasadami jawności i przejrzystości postępowania." (Komentarz do art. 26 Prawa zamówień publicznych (w:) M. Jaworska (red.), Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2018, Legalis)".

Skoro Zamawiający określa w ogłoszeniu o zamówieniu dokumenty, których będzie żądał na potwierdzenie spełnienia warunków udziału w postępowaniu, to powinien ich zażądać od wykonawcy na późniejszym etapie postępowania. Brak wezwania do uzupełnienia tych dokumentów będzie naruszeniem przepisów Prawa zamówień publicznych.